Home | Press | Publications | What We Do | Who We Are | Search | Site Map | Contacts | Links 
<< SE Crest >> Scottish Executive
Faclair na Pàrlamaid / Dictionary of Terms
Section logo
> Publications

< Previous | Contents | Next >

Faclair na Pàrlamaid:Dictionary of Terms

I

iar- br
assistant adj

Iar-àrd-chonstabal fir
Assistant Chief Constable n

iar-chathraiche fir
vice-chair,
vice-chairman n

Iar-cheann-roinne fir
Assistant Principal n

iar-chumhachd-thiomnadh br
post-devolution adj

Iar-mhanachainn boir,
an Iar-mhanachainn

Westminster n

iarr gr
demand,
seek v
1 tha mi ag iarraidh
ath-chunntadh
I demand a recount
2 tha a’ mhinistreachd ag iarraidh neach a shuidheachadh
the ministry seeks to appoint
3 iarr leisgeul a ghabhail
apologise v

iarrtas fir
request,
demand (economics),
application,
bid n
iarrtas a chur airson maoineachaidh
to (make a) bid for funding

iarrtas fir airson tabhartais
grant application n

iarrtas fir dealbhaidh
planning application n

iasad fir
loan n
1 ùghdarachadh iasaid
loan sanction
2 chaidh e air iasad gu roinn eile
he went on secondment to another department
3 cuir gr air iasad
second v (staff)

iasad fir san earrainn phoblaich
public sector borrowing n
riatanas iasaid san earrainn phoblaich
public sector borrowing requirement

imeachdan boir iol
proceedings npl
(transactions)
imeachdan laghail
legal proceedings

ìmpidh boir
persuasion n
representations npl
ìmpidh a chur air comataidh
to make representations to committee

inbhe boir
maturity,
rank (position),
status,
prestige n
1 suidheachadh de dh’àrd inbhe
a position of high status
2 inbhe thèarainte airson na Gàidhlig
secure status for Gaelic
3 a sheallas inbhe
prestigious adj

inbheach br
mature adj

inbhean boir iol moralta
moral standards npl

inbheil br
qualitative adj
breith inbheil
a qualitative judgment

Inbhir Àir
Ayr (Constituency)

Inbhir Nis an Ear, Inbhir Narann agus Loch Abar
Inverness East, Nairn and Lochaber (Constituency)

in-ghabhail fir
inclusion adj
in-ghabhail sòisealta
social inclusion

in-ghabhalach br
inclusive adj

in-ghabhalachd boir
inclusiveness,
inclusivity n

in-ghnèitheach br
inherent adj
1 uachdranas in-ghnèitheach
inherent jurisdiction
2 dlighe-chomas in-ghnèitheach
inherent jurisdiction

in-imrich boir
immigration n

in-imriche fir
immigrant n
1 poileasaidh in-imriche
immigration policy
2 in-imriche mì-laghail
illegal immigrant

inisg boir
insult n
inisgean a thilgeil air cach
a chèile
to trade insults

in-mhalairt boir
import n

inneal fir
implement,
instrument n

inneal-innse fir
annunciator n

inneal-rabhaidh fir teine
fire alarm n

inneal-smàlaidh fir
fire extinguisher n

innis gr
declare,
recount (to narrate),
acquaint v
toradh an taghaidh innse
to declare the result of the election

innleachd boir
expedient,
plot,
resort,
conspiracy,
scheme,
wile,
tactic n
1 innleachd gheàrr-ùine
a temporary expedient
2 an innleachd mu dheireadh (a tha aig neach)
as a last resort
3 innleachd airson aire a chlaonadh air falbh (bho rud)
a diversionary tactic
4 a bhith ri innleachdan
scheming n
5 dèan gr innleachd
plot v (to conspire)
6 bhòtadh le innleachd
to vote tactically

innleachd boir laghail
legal machinery n

innleachd boir modha
procedural device n

innleachdach br
tactical adj
1 tarraing air ais innleachdach
a tactical retreat
2 bhòt innleachdach
a tactical vote
3 bhòtadh innleachdach
tactical voting

inntinn boir
intellect n
mind n
1 dùbhlan don inntinn
a challenge to the intellect
2 le aon inntinn
with one consent
3 inntinn fhosgailte
open mind
4 le inntinn fhosgailte
open-minded adj

inntleachd boir
intelligence n (intellect)
neach mòr inntleachd
a person of great intelligence

inntleachdach fir
intellectual n

inntleachdail br
intellectual adj
dùbhlan inntleachdail
an intellectual challenge

inntrigeadh fir
initiation n
1 deas-ghnàthan inntrigidh
initiation rites
2 deas-ghnàth inntrigidh
initiation ceremony

in-sgrìobhadh fir
inscription n

in-sgrùdadh fir
internal audit n

in-sgrùdaire fir
internal auditor n

in-shealbhachadh fir
investiture n

in-sheilbh fir
inward investment,
internal investment n

in-sheirbheis br
in-service adj
trèanadh in-sheirbheis
in-service training

institiud boir
institute n
institiud foghlaim àrd-ìre
institute of higher education

Institiud boirFòghlaim na h-Alba
Educational Institute (n) of Scotland

Institiud fir na Bànrighe airson Banaltramais Sgìreil
Queen’s Institute (n) of District Nursing

Institiud fir Nàiseanta Rìoghail nam Bodhar
Royal National Institute (n) for Deaf People (RNID)

Institiud fir Nàiseanta Rìoghail nan Dall
Royal National Institute (n) for
the Blind (RNIB)

Institiud fir nam Ban
Women’s Institute n (WI)

Institiud fir Rìoghail nan Ailtirean Breatannach
Royal Institute (n) of British Architects (RIBA)

Institiud fir Rìoghail nan Suirbheirean Cairte
Royal Institution (n) of Chartered Surveyors (RICS)

in-thaigh br
in-house adj
biùro coimpiutair in-thaigh
in-house computer bureau

ìocadh fir
remuneration n

iochdail br
lenient adj

ìochdaireil br
subsidiary adj

iochdalachd boir
leniency n

ìochdaran fir
subordinate n

iol-chalpa br
capital-intensive adj

ioma-chuspair br
multi-disciplinary adj

iomadach br
numerous adj
tha ro iomadach roghainn againn
we are faced with a plethora of options

ioma-dhiosaplaineach br
multi-disciplinary adj

iomagain boir
concern n
’s e cùis iomagain a tha ann
it is a matter of some concern

ioma-ghnèitheach br
pluralist adj
comann-sòisealta
ioma-ghnèitheach
a pluralist society

ioma-ghnèitheachd boir
pluralism n

iomairt boir
enterprise,
initiative,
campaign,
campaigning,
undertaking,
venture n
1 an sàs anns an iomairt-taghaidh
on the campaign trail
2 thig sochairean mòra an lùib na h-iomairt ùire seo
the new undertaking will bring great benefits
3 dèan gr iomairt
campaign v

iomairt br
campaigning adj
òraid iomairt
a campaigning speech

Iomairt boir le Maoineachadh Prìobhaideach
Private Funding Initiative n (PFI)

Iomairt boir Leasachaidh Eaconamaich Nàiseanta
National Economic Development Strategy n

Iomairt boir na Gaidhealtachd is nan Eilean
Highlands and Islands
Enterprise n (HIE)

Iomairt boir na h-Alba
Scottish Enterprise

iomairt boir phoblach
public enterprise n

iomairt boir phoileataigeach
political campaign n

iomairt boir taghaidh
election campaign n,
hustings npl

iomairteach br
enterprising adj
an eaconamaidh iomairteach
the enterprise economy

Iomairtean boir iol Beaga agus Meadhanach
Small and Medium-Sized Enterprises npl (SMEs)

iomall fir
periphery,
sideline,
margin n
1 air iomall na cùise
on the sidelines
2 cuir gr chun an iomaill
marginalise v

iomallach br
peripheral,
remote adj

ioma-phàrtaidh br
multi-party adj
còmhraidhean ioma-phàrtaidh
multi-party talks

ioma-thaobhach br
multilateral br
còmhraidhean
ioma-thaobhach
multilateral talks

iomchaidh br
proper,
expedient adj
ùghdarras iomchaidh
proper authority

iomchaidheachd boir
advisability,
expediency n

ìomhaigh boir
image,
profile n
1 ìomhaigh a chur an cèill
to project an image
2 feumaidh sinn ar n-ìomhaigh a thoirt am follais barrachd
we must raise our profile
3 ìomhaigh àrd a chumail
to maintain a high profile

iomlaid boir
exchange,
permutation n
1 dh’fheuch sinn gach iomlaid dòighe air a’ chùis
we have tried every permutation
2 dèan gr iomlaid dhreuchd
reshuffle v

iomlaidich gr
interchange v

iomlaid-ionmhais boir
virement n

iomlan br
total,
aggregate adj
1 gnìomhachd eaconamach iomlan
aggregate economic activity
2 call gu h-iomlan
total loss
3 rianachd mathais iomlan
total quality management

iomlan fir
total,
aggregate n

iomlanachd boir
integrity n (wholeness)

iomradh fir
comment,
reference n (to a subject)
1 iomraidhean bho na Cùirtean Nàiseanta (san Aonadh Eòrpach)
references from National Courts (in the European Union)
2 thug e iomradh air aithisg eile
he made a cross-reference to a further report

iomrall fir ceartais
miscarriage (n) of justice

ionad fir
place,
institution n
1 ionad foghlaim
an educational institution
2 an ionad (rud)
in lieu of

ionad fir às-mhalairt cànain
language export centre n

ionad fir ath-ghnàthachaidh cosnaidh
employment rehabilitation
centre n

ionad fir bheann
mountain centre n

ionad fir bhòtaidh
polling station n

Ionad fir Chiontach Òga
Young Offenders’ Institution n
ann an Ionad nan Ciontach Òga
in the Young Offenders’ Institution

ionad fir choimpiutar
computer suite n

ionad fir chur-seachad
leisure centre n

ionad fir comhairle taigheadais
housing advice centre n

Ionad fir de Shuim Shònraichte Shaidheansail (ISSS)
Site (n) of Special Scientific Interest (SSSI)

Ionad fir Eàrlais Sgoil Àraich
Nursery Voucher Centre n

Ionad fir Fiosrachaidh do Gnothachais Bheaga
Small Firms Information
Centre n

Ionad fir Fiosrachaidh Turasachd
Tourist Information Centre n

ionad fir obrach
labour exchange n

ionad fir òigridh
youth centre n

Ionad fir Riarachaidh is Trèanaidh Bathar-tharraing nan Rathaidean / Ròidean
Road Haulage Distribution and Training Centre n

Ionad fir Sònraichte Glèidhteachais
Special Area (n) of Conservation (SAC)

ionad fir teicneolais fhiosrachaidh
information technology centre n

ionad fir trèanaidh
training centre n

ionad fir trèanaidh an riaghaltais
government training centre n

ionadan fir iol taice ionadail
local support centres npl

ionad-fàilte fir
reception n (area)

ionad-obrach fir
job centre n
work station n

ionad-òigridh fir
youth centre

ionad-stòrais fir
ioma-chultarach

multi-cultural resources centre n

ionannachd boir
identity n
1 ionannachd chorparra companaidh
a company’s corporate identity
2 ionannachd nàisein
a nation’s identity

ion-atharrachaidh br
provisional adj (with conditions)

ion-chasaideach br
indictable adj
eucoir ion-chasaideach
indictable offence

ion-chlàraichte br
registrable adj
com-pàirt ion-chlàraichte
registrable interest

ion-choirbte br
corruptible adj

ion-chrìochnachadh br
terminable adj

ion-èigneachail br fon lagh
legally enforceable adj
chan eil a’ chùis ion-èigneachail fon lagh
the matter is not legally enforceable

ionmhas fir
finance n
Bile Ionmhais
Finance Bill

ionmhas fir calpa
capital finance n

ionmhas fir poblach
public finance n

ionmhas fir riaghaltais ionadail
local government finance n

ionmhas fir ùghdarrais ionadail
local authority finance(s) n(pl)

ionmhasachadh fir
financing n
ionmhasachadh fhiach
debt financing

ionmhasachadh fir calpa
capital financing n

ionmhasaich gr
finance v

ionmhasair fir
treasurer n

ion-mheasta br
commendable adj
tha e a’ cur urram ion-mheasta ri dhreuchd
he brings commendable dignity to his role

ion-mholta br
commendable adj
tha e a’ cur uaisleachd ion-mholta ri dhreuchd
he brings commendable dignity to his role

ionnsachadh fir
instruction n

ionnsaich gr
train v

ionnsaichte br
trained adj

ionnsaigh fir / boir
charge,
onslaught n
1 b’ e an luchd-dùbhlain a bha air cùl an ionnsaigh
the opposition led the charge
2 thug iad ionnsaigh dìoghrasach air a' phoileasaidh
they unleashed a determined onslaught on the policy

ionnsaigheach br
enterprising adj

ionnstramaid boir
instrument n (legal document)
1 ionnstramaid reachdail
statutory instrument (SI)
2 ionnstramaidean agus artaigealan riaghaltais
instrument and articles of government

ion-obrachadh fir
viability n

ionracas fir
integrity (moral),
probity n

ion-roghnach br
eligible adj

ion-roghnachd boir
eligibility n

ion-tràchdte br
negotiable adj
ionnstramaid ion-tràchdte
negotiable instrument

ìos-mheud fir
minimum n
ìos-mheud reachdail
statutory minimum

ìre boir
grade,
rate,
stage (step),
tier,
degree n
1 ìre bhunaiteach na cìse cosnaidh
basic rate of income tax
2 gu ìre mhòir
materially adv

ìre boir an rèidh
interest rate n

ìre boir chudthromach
key stage n (education)

ìre boir cìse
tax rate n

ìre boir co-chomhairleachaidh
consultation stage n

ìre boir comataidh
committee stage n
tha a’ chùis air ìre comataidh
a ruighinn
the matter has reached committee stage

ìre boir de mhathas
standard n

ìre boir sa cheud
percentage,
percentage rate n

ìre boir san taghadh
poll rating n

is còir gr
ought v (auxiliary verb)
air a choileanadh mar bu chòir
properly carried out

is docha le gr
prefer v
is esan as docha leam
he is a favourite of mine

is roghnach le gr
prefer v
poileasaidh as roghnaiche le (neach, buidhinn)
a favourite policy

ìsleachadh fir
depression n
ìsleachadh calpa
capital depreciation

< Previous | Contents | Next >


The information contained on this WWW site is Crown Copyright but may be reproduced without formal permission or charge for personal or in-house use. Privacy and Content Disclaimer.

For general enquiries about this web site email ceu@scotland.gov.uk or fill out our online questionnaire.

Making It Work TogetherInvestors in People logo