 |
 |
| Faclair na Pàrlamaid / Dictionary of Terms |
| Home | Press | Publications | What We Do | Who We Are | Search | Site Map | Contacts | Links | ||||
|
|
|||
| > Publications | ||||
< Previous | Contents | Next >
Is e seo a’ chiad deasachadh de dh’fhaclair le briathrachas a bhuineas do Phàrlamaid na h-Alba ann an Gàidhlig na h-Alba agus ann am Beurla. Chan eilear an dùil gur e obair chrìochnaichte a tha ann.
’S e fear de na prìomh chuspairean a bha fa chomhair an sgioba a chuir ri chèile am faclair seo dìth briathrachais a fhreagradh air beachdachadh is deasbad foirmeil ann an suidheachadh pàrlamaide. Ged a tha aithris is beachdachadh air cùisean a bhuineas do dh’àrd-riaghaltas agus do riaghaltas ionadail air a bhith gan dèanamh sa Ghàidhlig sna pàipearan-naidheachd agus sna meadhanan tro na bliadhnachan, cha robh sa chumantas aonta ann a thaobh roghainn agus cleachdaidh ann am briathrachas teicnigeach. B’ e pàirt de dhleastanas sgioba a’ phròiseict, mar sin, corpas de bhriathrachas foirmeil a chruthachadh ris am bitheadh luchd-cleachdaidh na Gàidhlig deònach gabhail, cho fad ’s a tha sin comasach, anns gach meadhan agus sa bheatha phoblaich.
Mar a bha am pròiseact a’ leantainn air adhart dh’fhairich sinn gun robh e mar uallach òirnn a bhith a’ dol nas fhaide na a’ cheist a-mhàin a thaobh roghainn ann am briathrachas. Tha farsaingeachd aig a’ Ghàidhlig na cleachdadh cumanta, agus beartas aice ann am bàrdachd is ann an rosg a thèid air ais tro iomadh linn. Ach a chionn nach deach a cleachdadh gu cunbhalach mar mheadhan air riaghaltas tron àm sin, tha beàrnan na briathrachas. Dh’adhbharaich seo duilgheadasan ann a bhith a’ feuchainn ri beachdan is coincheapan sònraichte a chur an cèill.
B’ e am prìomh dhuilgheadas eile neo-chunbhalachd a thaobh cleachdadh air a’ cheart-litreachadh aontaichte ann an Gàidhlig na h-Alba. A rèir brath a’ phròiseict dh’fheumadh sinn beachdachadh air "issues which are related to … [the] standardisation of Gaelic orthography." Gheibhear cunntas air a’ mhodh obrachaidh a bha againn air an roinn seo der n-obair san Fhacal-toisich don fhaclair seo. Tha sinn ag earbsa gun do ghabh sinn os làimh a’ chùis seo ann an dòigh chiallaich, reusanta, agus gun robh sinn a’ leantainn ri prionnsabalan air a bheil aonta aig a’ mhòr-chuid de luchd-cleachdaidh agus luchd-foghlaim na Gàidhlig bho chaidh Riaghailtean-stiùiridh Litreachadh na Gàidhlig (GOC) fhoillseachadh an 1981. Bha sinn ga mheas reusanta a bhith a’ togail air a’ cho-aontachd sin agus gun a bhith a’ dol thairis air seann cheistean far nach robh feum air.
Tha na trì prìomh raointean seo, ’s e sin (a) a bhith a’ cruthachadh briathrachas a bhitheas freagarrach airson a chleachdadh ann an suidheachadh foirmeil agus sa phàrlamaid, anns a bheil (b) briathran ùra a lìonas na beàrnan a tha ann an ceartuair, agus (c) a bhith gan cuartachadh seo ann am modh litreachaidh a chuidicheas an neach-cleachdaidh, ’s iad seo na dùbhlain a bu mhotha air an tug sinn aghaidh. Tha sinn den bheachd gun robh sinn an dà chuid ciallach is cunbhalach nar dòigh obrach. ’S e an neach-cleachdaidh fhèin a bheir breith air co-dhiù a tha sinn air a bhith soirbheachail sa ghnothach. ’S iad na briathran a gheibhear ann am Faclair na Pàrlamaid ar n-oidhirp as fheàrr air fuasgladh fhaighinn air na cùisean doirbh seo. Tha sinn a-nis a’ toirt cuireadh don choimhearsnachd Ghàidhlig breith a thoirt air mar ghoireas airson fiosrachaidh agus mar inneal gus obrachadh leis.
Tha a’ chiad deasachadh seo air a rùnachadh mar bhonn beachdachaidh agus mar phàirt de mhodh dealbhaidh farsaing air cànain, agus bidh Gnàth Chomataidh ann gus sùil a chumail air mar a thèid a chleachdadh agus gus leudachadh a dhèanamh air. Tha an sgioba deasachaidh aig TELI agus a’ Bhuidheann-stiùiridh a’ cuir fàilte bhlàth air deasbad feumail. Na bitheadh a bheag de theagamh aig an neach-cleachdaidh gur e cuireadh fìor a tha seo gus beachd a thoirt dhuinn air mar a shoirbhich leinn ann a bhith a’ cur aghaidh air na cuspairean seo agus air mar a dheigheadh againn air an obair a rinneadh gu ruige seo a chur am feabhas. Thèid gach tuairmse a sgrùdadh gu mionaideach agus thèid ealla a ghabhail riutha. Dh’iarradh sinn air neach-cleachdaidh sam bith aig am bheil beachdan air an obair fios a chur thugainn aig an t-seòladh a leanas:
Oifigear na Gàidhlig
Pàrlamaid na h-Alba
Dùn Èideann
EH99 1SP
Post-dealain: Alex.O'Henley@scottish.parliament.uk
< Previous | Contents | Next >
The information contained on this WWW site is Crown Copyright but may be reproduced without formal permission or charge for personal or in-house use. Privacy and Content Disclaimer.
For general enquiries about this web site email ceu@scotland.gov.uk or fill out our online questionnaire.
